Bitkilerin Faydaları

Prof. İbrahim Saraçoğlu resmi web sitesinden alıntı yapılmıştır.

Adaçayı

Adaçayı

Latince adı ‘Salvia Officinalis’ olan Adaçayı, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz ve Ege’dir. Ülkemizde hemen hemen her bölgede doğal koşullarda yaygın olarak yetişir. Bazı yörelerde ‘Acı Elma Otu’ ve ‘Dişotu’ adlarıyla da bilinir. Griye çalan yeşil renkte yapraklarının aromalı kokusuyla ünlü, mor, mavi, pembe ya da eflatun renkli çiçekler açan çokyıllık çalı görünümlü bir bitkidir.

 

Akdiken

Akdiken

Latince adı “Rhamnus Cathartica” olan Akdiken adını bahar mevsiminde açtığı çiçeklerden ve dikenlerinden almıştır. Cehrigiller familyasındandır. 150 çeşit türü vardır. Anayurdu Güney Avrupa ve Anadolu’dur. Kuzey Anadolu bölgesinin dağlık yerlerinde yabanisi yetiştiği gibi park ve bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilmektedir. Ülkemizde yaygın olarak yetiştiği yerler Bolu ve Trabzon’dur.

 

 

Alıç

Alıç

Latince ismi ‘Crataegus monogyna’ olan Alıç, ormanlık alanlarda, çalılıklarda ya da dereye bakan dik yamaçlarda yetişen dikenli bir ağaçtır. Gülgiller familyasından olmasına rağmen Alıç’ın minik, pembe beyaz renkteki çiçeği gül gibi değildir. Hem Avrupa’da hem de Anadolu’da oldukça yaygın bir bitkidir. Sadece Türkiye’de yetişen 20 türü vardır.

Beyazdiken, Edran, Geviş, Ekşi Muşmula, Yemişen olarak da bilinir.

 

Altın Başak

Altın Başak

Latince adı ‘Solidago virgaura' olan Altın başak papatyagiller familyasındandır. Adını karmaşık salkımlar içerisinde baş veren narin, altın renkli çiçek tomurcuklarından almıştır. Avrupa, Asya, Kuzey Amerika, Kuzey Afrika ve Anadolu’da yaygın olarak yetişen Altın başak, çok yıllık otsu bir bitkidir.

Haziran ve Eylül ayları arasında çiçeklenir. Çiçekler parlak ve sarı renktedir.

 

Altın Otu

Altın Otu

Latince ismi ‘Helichrysum Arenarium’ olan Altın otu, altın sarısı renginden dolayı bu adı almıştır. Halk arasında değişik isimlerle de anılır: Altın çiçek, Ölmez Çiçek, Güneş Çiçeği, Arı Çiçeği… Anavatanı Avrupa’dır. Ülkemizde Doğu Anadolu’da yetişir. 17 farklı türü bulunur. Daha çok kayalık alanları seven Altın Otu çokyıllık otsu bir bitkidir.

Göz alıcı güzellikte minik sarıçiçekler açar.

 

Anason

Anason

Latince ismi “Pimpinella anisum” olan Anason, maydanozgiller familyasındandır. Anavatanı Doğu Akdeniz’dir. Mısır, Yunanistan, Girit ve Asya’nın bazı bölgelerine özgü bir bitkidir. Türkiye’de Ege, Marmara ve Güney Anadolu’da yetişmektedir. Bu tek yıllık otsu bitkinin gövdesi dik, silindir biçiminde, içi boş ve tüylüdür. Çiçekleri beyaz renkli, şemsiye şeklinde kümeler halindedir. Meyveleri ise küçük, armut şeklindedir.

 

Aslan Pençesi

Aslan Pençesi

Aslanpençesi, gülgiller familyasından Alchemilla cinsine ait bitki türlerinin ortak adıdır. Şebnemli ve Aslanayağı adlarıyla da anılır. Türkiye’de bu cinse ait özellikle iki tür (Alchemilla arvensis ve Alchemilla vulgaris) Kuzey, Güney ve Batı Anadolu’da yaygın olarak yetişir. Afrika, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’nın bir kısmında 1000 farklı türüne rastlanmıştır.

 

At Kuyruğu

At Kuyruğu

Latince adı, ‘Equisetum Arvense’ olan Atkuyruğu bitkisi atkuyruğugiller familyasındandır. Anavatanı Avustralya’dır. Sert ve soğuk hava koşullarına dayanaklıdır. Su kenarlarını, sulak çayırları, orman açıklarını ve balçıklı toprağı sever. Kışın yapraklarını dökmeyen çokyıllık, otsu bir bitkidir.

Kırkkilit otu olarak da bilinen bitki çiçeksizdir. Sporla çoğalır.

 

Avokado Yaprağı

Avokado Yaprağı

Latince adı ‘Persea americana’ olan avokado, defnegiller familyasındandır. Timsah armudu ve Avukat armudu isimleriyle de bilinir. Anavatanı Meksika’dır. Tropik ve subtropik iklime uyumlu olan avokado, havanın fazla soğuk olmaması şartıyla Akdeniz iklimine sahip bölgelerde de yetiştirilebilir. 1970’lerin başında Amerika’dan deneme amaçlı olarak avokado fideleri Türkiye’ye getirilmiştir.

 

Aynısafa

Aynısafa

Latince adı ‘Calendula officinalis’tir. Tohum bağlayan çiçeklerin uygun şekilde koparılmasından sonra bitkinin yeniden çiçek vermesinden dolayı, bu bitkiye Latince ayın ilk günü anlamına gelen Calendula ismi verilmiştir. Turuncu renkli çiçekleri sebebiyle Portakal Nergisi olarak da bilinir. Ancak Nergis bitkisiyle herhangi bir yakınlığı yoktur. Papatyagiller familyasındandır. Ilıman iklimin hüküm sürdüğü hemen her coğrafyada yetişen, bir bitkidir.

 

Ayrık Otu

Ayrık Otu

Latince adı ‘Agropyron repens’ olan Ayrık otu, buğdaygiller familyasındandır. Anavatanı, Kuzey yarımküre ve Anadolu’dur. Yabani olarak boş tarlalar ve yol kenarlarında yetişir. Yaprakları yeşil renkli, uzun, ince ve yassı olan çokyıllık bir bitkidir. Çiçekleri bir başak görünümünde gövdenin üst kısmında toplanmıştır. Meyvesi uzun ve sarımsı renktedir.

 

Ayva Yaprağı

Ayva Yaprağı

Latince adı ‘Cydonia oblonga’ olan Ayva, gülgiller familyasındandır. Kumlu-tınlı, sıcak ve geçirgen topraklarda yetişir. Yunanistan ve Avrupa’ya, Milattan önce 650 yılında Anadolu’dan geçtiği düşünülmektedir. Avustralya dışında hemen her ülkede yetiştirilmektedir. Ayva üretiminde Türkiye dünyada birinci sırada yer alır.

Ayva normal bir meyve olmaktan çok ötedir. Soğuk iklimlerde yetişen bu meyve, sarı renkli güzel görünümlü hoş kokulu ve ağırdır.

 

Ballı Baba

Ballı Baba

Latincede adı “Lamium Album” olarak adlandırılan Ballıbaba, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’dır. Ülkemizde Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Kars, Erzurum, Ağrı, Mersin ve Hakkari illerimizde doğal olarak yetişir. Çok sayıda türü bulunur. Ülkemizde yirmi yedi farklı türü yetişmektedir. Mayıs başından Ağustos sonuna kadar altın sarısı, eflatun, beyaz renklerde çiçekleri olan tek yıllık ya da iki yıllık otsu bir bitkidir.

 

Barut Ağacı KabuğuBarut Ağacı Kabuğu

Latince adı ‘Rhamnus frangula’ olan Barut ağacı, cehrigiller familyasındandır. Kışın yapraklarını döken, çalı görünümlü çokyıllık bir bitkidir. Kerestesinden barut yapıldığı için bu ismi almıştır. Erkek Akdiken adıyla da bilinir.

Avrupa, Kuzeybatı, Asya ve Kuzey Amerika’da yetişir. Ülkemizde ise Kuzey ve orta Anadolu’da bulunur. Barut ağacının yalnızca Türkiye’de yetişen bir alt türü R.f. Pontica, Trabzon, Rize ve Artvin ormanlarında yetişir.

 

Basur Otu

Basur Otu

Latince adı ‘Ranunculus ficaria’ olan Basur otu, düğünçiçeğigiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde Kuzey, Batı ve Güney Anadolu’da yaygın olarak yetişir. Parlak sarıçiçekleriyle tanınır. Kalp biçiminde yaprakları bulunan, kökü etli olan çokyıllık otsu bir bitkidir. 

Düğünçiçeği, Yaylı çiçek ve Küçük kırlangıç otu isimleriyle de bilinir. Çiçekleri akşam kapanıp gündüz açar.

 

Biberiye

Biberiye

Biberiye, Latincede deniz nemi anlamına gelen “Rosmarinus Officinalis” olarak adlandırılan bir ballıbabagiller familyasındandır. Adından da anlaşılacağı üzere özellikle denize kıyısı olan bölgelerde yetişmektedir. Kışın yapraklarını dökmeyen soluk mavi renkli çiçekleri olan çokyıllık bir bitkidir.  

Biberiye’nin anavatanı Akdeniz ülkeleridir. Tüm Avrupa, Akdeniz ve de Ege denizi kıyılarında bol miktarda doğal haliyle bulunur.

 

Bilye Kekik

Bilye Kekik

Latince adı ‘Thymus vulgaris’ olan Bilye kekik, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde Güney Batı Anadolu bölgesinde yaygın olarak yetişir. Kekiğin geniş yapraklı, naneyi andıran türüdür. Çiçekleri bilyeyi andırdığından bu adı almıştır. Kuvvetli kokulu, çokyıllık otsu bir bitkidir. 

Keskin kokusuyla Bilye kekik bir bitki familyası olmaktan çok daha fazlasıdır. Hemen her türlü et yemeğini aromasıyla zenginleştirir. Çorbalarda, omletlerde, domatesli yemeklerde, pizzalarda tadını özgürce sergiler. Zengin soslar hazırlamak için harika bir çeşnidir. Hazmı zor olan yemeklerde sindirimi kolaylaştırdığına inanıldığından özellikle tercih edilir.

 

Böğürtlen Kökü

Böğürtlen Kökü

Latince adı ‘Rubus caesius’ olan Böğürtlen, gülgiller familyasındandır. Anavatanı Orta Güney ve Batı Avrupa’dır. Ülkemizde Karadeniz, Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yetişir. Ahududu ve çilekle yakın akrabadır. 100’e yakın türünü birbirinden ayırt etmek çok güçtür. Gövdeleri ve dalları dört köşeli çokyıllık bir dikenli bitkidir. 

 

Böğürtlen Yaprağı

Böğürtlen Yaprağı

Latince adı ‘Rubus caesius’ olan Böğürtlen, gülgiller familyasındandır. Anavatanı Orta Günye ve Batı Avrupa’dır. Ülkemizde Karadeniz, Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yetişir. Ahududu ve çilekle yakın akrabadır. 100’e yakın türünü birbirinden ayırt etmek çok güçtür. Gövdeleri ve dalları dört köşeli çokyıllık bir dikenli bitkidir. 

Haziran ve Temmuz aylarında beyaz, pembe ya da kırmızı renkte şemsiyemsi şekilde çiçek verir.

 

Ceviz Kabuğu

Ceviz Kabuğu

Latince adı ‘Juglans Regia’ olan Ceviz, cevizgiller familyasındandır. Bazı kaynaklara göre cevizin anavatanı İran’ın Ghilan bölgesi olarak gösterilirken bazı kaynaklarda Çin’dir. Ülkemizde Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde ceviz yetiştiriciliği yapılır. Kışın yapraklarını döken, yapraklarından önce açan çiçekleriyle bilinen uzun ömürlü bir bitkidir.

 

Ceviz Yaprağı

Ceviz Yaprağı

Latince adı ‘Juglans Regia’ olan Ceviz, cevizgiller familyasındandır. Bazı kaynaklara göre cevizin anavatanı İran’ın Ghilan bölgesi olarak gösterilirken bazı kaynaklarda Çin’dir. Ülkemizde Marmara, Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde ceviz yetiştiriciliği yapılır. Kışın yapraklarını döken, yapraklarından önce açan çiçekleriyle bilinen uzun ömürlü bir bitkidir. 

Gösterişli gövdesiyle, heybetli görünümüyle dikkat çeker.

 

Cinnema

Cinnema

Latince adı ‘Gymnema sylvestre’’dir. Eskiden zambakgiller familyasından sayılan Cinnema, sonra kendi adıyla anılan familya grubuna katılmıştır. Anavatanı Orta ve Güney Hindistan’ın tropikal ormanlarıdır. Hintçe adı Gurmar’dır. ‘Şeker Yok Edici’ anlamına gelir. Ülkemizde Akdeniz ve Anadolu’da yetişen çokyıllık bir sarmaşık ağaçtır.

Yaprakları kalp şeklinde, uca doğru hafif sivrice baştan uca kadar yay gibi uzanır, üst kısmı benekli, dikenli, alt kısmı dikenli, yeşil renkli derimsidir.

 

Civan Perçemi

Civan Perçemi

Ülkemizde kırka yakın türü bulunan civan perçemi, çok yıllık otsu bir bitki olup, yol kenarlarından duvar diplerine kadar hemen her yerde görülebilir. Güneşin sıcak olduğu saatlerde içerisindeki uçucu yağlar buharlaşarak etraflarına kendine has keskin bir koku salarlar. Geleneksel kullanımda; toplanacak civanperçemi bitkisinin daha etkili olması için güneşin tepede olduğu vakitler toplanması tevsiye edilmiştir. 

Geleneksel Halk Tababetinde Civan perçemi bitkisi pek çok alanda kullanılmıştır. Hemeroid ( basur ), uykusuzluk, vücutta meydana gelen kepeklenme, saç derisinde meydana gelen kaşınma gibi problemlerde kullanılmıştır. Aynı zamanda, ayak ağrıları ile varislere iyi geldiği bilinmektedir.

 

Çoban Çantası

Çoban Çantası

Latince adı ‘Capsella bursa pastoris' olan Çobançantası, turpgiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz havzasıdır. Ülkemizde Ege, Trakya, Akdeniz ve Anadolu bölgesinde yetişir. Kalp şeklindeki meyve kapsülleri çobançantasını andırdığı için bu isimle anılır. Gövdesindeki yaprakları küçücük ve ok biçimlidir. Kuraklığa, soğuğa dayanıklılığıyla bilinen tek yıllık otsu yabani bir bitkidir.

 

Çoban Çökerten

Çoban Çökerten

Latince adı ‘Tribulus terrestris’ olan Çoban çökerten, kimyongiller familyasındandır.  Avustralya kökenli bir bitkidir. Asya, Avrupa ve Amerika’da yetişmektedir. Ülkemizde Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Toprağa yatık olarak büyüyen, yaprakları merdiven gibi yeşil parçalı, taç yapraklı tek yıllık otsu bir bitkidir.

  

Çuha Çiçeği

Çuha Çiçeği

Latince adı ‘Primulaceae’ olan Çuha Çiçeği çuha çiçeğigiller familyasındandır. Adını çuhaya (kumaşa) benzeyen yapraklarından almıştır. Anavatanı Çin’dir. 500’e yakın türü bulunmaktadır. Genelde bahçecilikte süs bitkisi olarak yetiştirilen çuha çiçeği, Avrupa ve Asya’nın güneşli çayırlarında ya da güneş gören orman altı bölgelerde yabani olarak yetişir.

 

Defne Yaprağı

Defne Yaprağı

Defne ağacı; her mevsim yeşil kalabilen, kokusu dünya çapında ün yapmış, dalları ise tarih boyunca barışı temsil eden bir ağaçtır. Defnenin meyveleri ve yaprakları ayrı ayrı pek çok alanda kullanılır. Avrupa’da salça pişirilirken, salçanın daha dayanıklı ve lezzetli olması için defne yaprakları ile birlikte pişirilmektedir ve bu şekilde yapılan salçalar uzun süre küf tutmamaktadır. Pek çok yemek içerisine lezzet vermesi için defne yaprağı eklenir. Defne yağı ise; yine bu ağacın meyvelerinden elde edilir ve kozmetik ve sabun üretiminde kullanılır.

Deniz Kadayıfı

Deniz Kadayıfı

Adından da anlaşılacağı gibi denizde yetişen Deniz Kadayıfı bitkisi, bir çeşit kırmızı su yosunudur. Latince adı ‘Chondrus crispus’ olan bu bitki, özellikle Atlantis Okyanusu, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın Atlantik kıyılarında yaygındır. Ne yazık ki, ülkemiz denizlerinde yetişmez.

 

Dulavrat Kökü

Dulavrat Kökü

Latince adı ‘Arctium tomentosum’ olan Dulavrat kökü papatyagiller familyasındandır. Soğuğa ve kötü hava koşullarına oldukça dayanıklı olan bu bitki genelde salaş yerlerde yetişir. Nemli bölgeleri ve gölgeyi tercih eden Dulavratotu ülkemizde daha çok Orta, Kuzey ve Doğu Anadolu’da farklı türlerine rastlanırken, Avrupa, Kuzey Asya ve Kuzey Amerika’da yaygındır.

 

Dulavrat Otu

Dulavrat Otu

Latince adı ‘Arctium lapa’ olan Dulavratotu papatyagiller familyasındandır. Soğuğa ve kötü hava koşullarına oldukça dayanıklı olan bu bitki genelde salaş yerlerde yetişir. Nemli bölgeleri ve gölgeyi tercih eden Dulavratotu ülkemizde daha çok Orta, Kuzey ve Doğu Anadolu’da farklı türlerine rastlanırken, Avrupa, Kuzey Asya ve Kuzey Amerika’da yaygındır. Bilinen diğer isimleri arasında Uluavratotu, Pıtrak, Dulkarıgömleği, Hanımyaması da vardır.

 

Ebegümeci

Ebegümeci

Latince adı “Malva Vulgaris” olan Ebegümeci, 1500’e yakın türüyle kutuplar hariç dünyanın hemen her yerinde yetişir. Deniz kenarlarını, bataklık, nehir yakınlarını ve rutubetli ortamları sever. Ebegümecigiller familyasındandır. Bu çokyıllık ve otsu bitki Türkiye’nin hemen her yerinde yaygın olarak yetişmektedir.

Antik Yunan ve Roma döneminden bu tarafa hem sebze olarak hem de şifa olarak birçok kültür tarafından kullanılmış bir bitkidir.

 

Eğir Kökü

Eğir Kökü

Latince ismi ‘Acorus calamus’ olan Eğir kökü, yılanyastığıgiller familyasındandır. Dere ve durgun su yataklarında yetişen çokyıllık otsu bir bitkidir. Anavatanı Kuzey Amerika ve Hindistan’dır. Ülkemizde, Sapanca, Yeniçağa, Beyşehir ve Eğirdir göllerinin kenarında doğal koşullarda yetişir.

Diğer isimleri Azakeriği ve Hazanbel olan Eğir kökü eski çağlardan beri Anadolu’da tıbbi bitki olarak kullanılmıştır.

 

Ekinezya

Ekinezya

Latince adı ‘echinacea angustifolia’ olan Ekinazeya papatyagiller familyasındandır. Anavatanı Amerika’dır. Ülkemizde bazı yörelerde kirpi otu, kirpi başı, erguvani kirpi başı, samson kökü olarak da bilinen çokyıllık bir bitkidir.   

Mevsimsel geçişlerin arttığı günlerde alerjik hastalıkların görülme sıklığı da artıyor. Koni Çiçeği ( Ekinezya ) Şifalı bir bitki olan ve alerjik rahatsızlıklarda etkili olduğu yüz yıllardır bilinen, kuru topraklardan tutunda ovalarda hatta seyrek ormanlık arazilerinde doğal şekilde kendiliğinden yetişen çok yıllık bitkidir.

 

Enginar Yaprağı

Enginar Yaprağı

Latince adı “Cynara scolymus” olan Enginar yaprağı, papatyagiller familyasındandır. Anavatanı Güney Avrupa ve Akdeniz’dir. Ülkemizde Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde doğal olarak yetişmektedir. Enginarın sert gövdesi olukludur ve oldukça kuvvetlidir. Sapsız yaprakları uzun oval ve parçalı yapıda çokyıllık otsu bir bitkidir.  

Enginar, içerdiği zengin vitamin ve mineraller bakımından, düşük kalorili olduğundan iyi bir besin maddesidir. Farklı tadı ve hemen her çeşit sebzeye, ete uygunluğuyla sofraları süslemeye adaydır: Tavuklu enginar, havuçlu enginar, enginar salatası, enginar mücveri, zeytinyağlı enginar, enginarlı pizza… Kısacası enginar hemen her tür yemekte tadını özgürce sergiler. Birçok mutfak kültürünün vazgeçilmez sebzelerinden biridir.

 

Fesleğen

Fesleğen

Latince adı ‘Ocimum basilicium’ olan Fesleğen, ballıbabagiller familyasından tek yıllık otsu bir bitkidir. 50 farklı türü vardır. Genelde ılıman bölgeleri tercih eden bu bitkinin anavatanı Hindistan’dır. Günümüzde ise bütün Akdeniz kıyısındaki ülkelerde ve ülkemizde Güney Anadolu bölgesinde yaygın olarak yetiştirilmektedir.

Hem taze, hem de kurutularak kullanılabilen fesleğenin popülerliği kendine has kokusundan gelir. Pişirilerek ya da çiğ yenilen yemeklerde lezzet arttırıcı olarak kullanılır. Kendisi pişirildiğinde tadını çabuk yitirdiği için, genellikle yiyeceklere son anda katılır.

 

Form

Form

(Kuşburnu+Funda Yaprağı+ Rezene+Sinameki Yaprağı+ Atkuyruğu+Ardıç+Biberiye+Ebegümeci+Altınotu)

Hemen hangi yaşta olursak olalım formda kalmak, formumuzu korumak isteriz. İlerleyen yaşlarda vücut metabolizmasının yavaş çalışması bizi sıkıntıya sokabilir. İçine girilemeyen kıyafetlerle dolu bir gardırobunuz varsa hemen moralinizi bozmayın. Doğanın mucizevî etkileri kanıtlanmış olan bitkiler harmanlanarak oluşturulan ‘FORM’ çay imdadınıza yetişebilir.

 

Funda Yaprağı

Funda Yaprağı

Latince adı ‘Herba Ericae’ olan Funda yaprağı fundagiller familyasındandır. Anavatanı Güney Afrika’dır. 600’den fazla türü bulunur. Afrika’nın diğer bölgelerinde, Akdeniz ülkelerinde ve Avrupa’da yetişir. Ülkemizde Trakya ve Kuzey Anadolu’da yaygındır. Her mevsim yeşil kalan çokyıllık bir bitkidir. İğneyi andıran minyatür yaprakları vardır.

Sonbaharda açan minik pembe çiçekleriyle o kadar göz alıcıdır ki, Funda çalıları bahçelerin nadide süsüdür.

 

Ginkgo Biloba

Ginkgo Biloba

Ginkgo biloba, Çince gümüş ve kayısı anlamına gelen kelimelerden türemiştir. Adından da anlaşılacağı gibi anavatanı Japonya, Çin ve Kore’dir. Ülkemizde öncelikle İzmir, İstanbul, Ankara ve Trabzon olmak üzere birçok bölgede yetiştirilir. Açık yeşil renkli yaprakları yelpaze şeklindedir. Kışın yaprakları dökülür.  

17. yüzyılda bu ağaçla ilk kez karşılaşan Avrupalı Engelbert Kaempfer, bitkiyi Japonca telaffuzuyla kaydetmiştir. Ancak zamanla insanlar tarafından ‘gingo’ olarak benimsenmiştir. Çağdaş Çincede kabuklu tohumlarına ‘bâi guo” yani ‘beyaz meyve’ denilmektedir. Bu ağaç Türkiye’de mabet ağacı, gümüş kaysı, filkulağı, kız saçı, çin yelpaze çamı gibi isimlerle de bilinir.

 

Hatmi Çiçeği

Hatmi Çiçeği

Eski Mısır uygarlığında Hatmi’nin çiçeği, kökü ve yaprakları halk arasında tıpta kullanılmıştır. Yunanca adı “Althein”, “şifa vermek” anlamındadır. Muhteviyatındaki müsilaj maddenin özellikle mukoz dokularda yumuşatıcı etkisi vardır. Bu sebeple Orta çağlardan beri boğaz ağrısı, bronşit ve öksürükten diş eti çekilmesine kadar birçok rahatsızlığın giderilmesinde kullanılmıştır. Rahimle ilgili hastalıklara karşı koruyucu özellikte olduğuna inanılan Hatmi çiçeğinin tozundan hazırlanan çay, böbrek taşlarının düşürülmesi için de kullanılmıştır. Sivilce ve aknelere karşı lapa halinde hazırlanarak kullanımı da halk arasında Hatmi Çiçeği’ne hatırı sayılır bir ün kazandırmıştır. Çin’de ise yüzyıllardır doğum yapan kadınların sütlerini artırmak için kullanılmıştır.

 

Hava Civa

Hava Civa

Tüylü gövdesi dik veya yatık olabilir. Yapraklar da gövde gibi tüylüdür ve çok sayıdadır. Mayıs ve Temmuz aylarında dalların ucunda açan çiçekleri göz alıcı, parlak mavi renkleriyle kırları şenlendirir. Fındığı andıran meyveleri gri renkli ve yüzeyleri kabarcıklıdır.

Son yıllarda adını sıklıkla duymamızla beraber Havaciva bitkisi çok çok eski tarihlerden beri insanların çeşitli amaçlar için kullandığı bir bitkidir. İçi mavi, dışı siyaha yakın kırmızı renkteki kökün muhteviyatındaki boyar madde alkalindir. Bazik ortamda mavi renkteki bu madde, ortama asit eklenerek kırmızı renge döner. Alkol, eter ve yağda çözünen alkalin suda çözünmez. Havaciva kökü, bitkisel yağlar, şarap ve diğer alkollü içecekleri renklendirmek için antik çağlardan beri kullanır. Günümüzde bile Avustralya’da gıda boyası olarak kullanılmaktadır. Tekstilde de tercih edilen bir boyar maddedir. Ahşaba koyu kırmızı renk vermek için toz haline getirilerek yağla karıştırılır. Kozmetikte ise özellikle dudak parlatıcıları ve rujlarda yaygın olarak tercih edilir.

 

 

Havlıcan

Havlıcan

Bilimsel adı Alpina officinarum olan havlıcan, mutfaklarımızın baharat reyonunda yerini alan faydalı bitkilerdendir. Genellikle, hamur işlerinde, çikolata, dondurma, şekerleme, meşrubat yapımlarında kullanılır. Zencefilgiller familyasına mensup olan havlıcan, küçük galanga olarak da isimlendirilmektedir.

 

Hayıt Tohumu

Hayıt Tohumu

Latince adı ‘Vitex agnus-castus’ olan Hayıt, mineçiçeğigiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz ve Batı Kafkasya’dır. Ülkemizde yaygın olarak Anadolu bölgesinde yetişir. Deniz kenarları ve kayalık bölgelerde yetişen bitki, az kireçli, potasyum oranı düşük, azot ve fosfor bakımından zengin toprağı tercih eder. Çalı görünümünde, soluk pembe ya da mavi çiçekli çokyıllık bir bitkidir.

 

 

Hindiba

Hindiba

Latince adı ‘Cichorium intybus’ olan Hindiba, papatyagiller familyasındandır. Anavatanının Mısır ve Endonezya olduğu sanılmaktadır. Ülkemizde Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir. Marul bitkisine benzerliğiyle bilinir. Mavi, lila, mor veya sarı renkli çiçekler açan tek yıllık otsu bir bitkidir. 

Birçok yörede yaprakları, yaprak sapları ve çiçek sapları salata yapılarak tüketilir.

 

Ihlamur Çiçeği

Ihlamur Çiçeği

Latince adı ‘Tilia Cordata’ olan Ihlamur, ıhlamurgiller familyasındandır. Anavatanı Kuzey Yarımküre’dir. Ülkemizde hemen hemen her bölgede rahatlıkla yetişir. Ihlamur ağacının çok sayıda türü bulunur. Yürek şeklini andıran yapraklarının kenarları dişli ve uzun saplıdır. Haziran ve Temmuz aylarında sarımsı renkte ve karakteristik kokuya sahip çiçekler açar.

 

Isırgan Kökü

Isırgan Kökü

Latince adı ‘Urtica’ yakmak anlamına gelen Isırgan otu, ısırgangiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ilıman iklimleri sever. Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde rahatlıkla yetişir. Haziran ayından Eylül ayına kadar çiçek açan otsu bir bitkidir.

Isırgan otunun en belirgin özelliklerinden biri yaprakları üzerindeki ince tüylerin ciltle temas ettiği anda cildi tahriş etmesidir.

 

Isırgan

Isırgan

Latince adı ‘Urtica’ yakmak anlamına gelen Isırgan otu, ısırgangiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ilıman iklimleri sever. Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde rahatlıkla yetişir. Haziran ayından Eylül ayına kadar çiçek açan otsu bir bitkidir.

Isırgan otunun en belirgin özelliklerinden biri yaprakları üzerindeki ince tüylerin ciltle temas ettiği anda cildi tahriş etmesidir.

 

Kadın Tuzluğu

Kadın Tuzluğu

Latince adı ‘Berberis Vulgaris’ olan Kadıntuzluğu,  kadıntuzluğugiller familyasındandır. Anavatanı Kuzey Afrika’dır. Kafkasya’dan Avrupa’ya kadar geniş bir alanda yetişir. Ülkemizde İstanbul ve Trakya’da, değişik bir türü de Doğu Karadeniz bölgesinde yetişir. Yeşil ve kenarları testereyi andıran dişli yapraklara sahiptir. Soğuk, mutedil iklimleri sever. Dört mevsim yemyeşildir.

 

Kantaron

Kantaron

Latince adı ‘Hypericum perforatum’ olan Kantaron, kantarongiller familyasındandır. Hemen hemen dünyanın her yerinde yetişen bir bitkidir. Anavatanı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’dır. Ülkemizde hemen hemen her bölgede yaygın olarak yetişmektedir. Bazı bölgelerde sarı kantaron, kılıç otu, mayasıl otu, yara otu isimleriyle de bilinir. Temmuz ayından Eylül ayına kadar parlak yıldız şeklinde sarıçiçekler açan çokyıllık otsu bir bitkidir. Eski çağlardan beri kantaron bitkisi çeşitli kültürler ve halklar tarafından kullanılmıştır.

 

 

Karabaş Otu

Karabaş Otu

Latince adı “Lavandula stoechas” olan Karabaş otu, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz bölgesidir. Kuraklığa dayanıklı bir bitkidir. Ülkemizde İstanbul, İzmir ve Edirne’de yaygın olarak yetişir. Fransız lavantası ismiyle de bilinir. Mis kokusuyla cezp edici bir etkiye sahiptir. Mor çiçeklerin arasından sonradan açan eflatun renkli minik çiçekler bitkinin üzerine kelebekler konmuş gibi harika bir görünüm yaratır.

 

 

Karadut Yaprağı

Karadut Yaprağı

Latince adı “Morus Nigra” olan karadut, dutgiller familyasındandır. Anavatanı Türkistan olan karadut batıda İran, Irak, Türkiye, Akdeniz ülkeleri, Avrupa ve doğuda Çin’e kadar çok geniş bir alana yayılmıştır. Hafif bünyeli toprakları sever. Kışın yapraklarını döken ve soğuğa dayanaklı bir ağaçtır.    

Kalın dalları arasından ilkbaharda yeşilimsi renkte çiçekler açar. Hassas ve kırılgan bir kök e sahiptir.

 

Karahindiba

Karahindiba

Latince adı ‘Taraxacum officinale’ olan Karahindiba papatyagiller familyasındandır. Tüm Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya olmak üzere dünyanın hemen her yerinde yetişir. Ülkemizde en çok Ege ve Marmara bölgesinde yetişmesine rağmen Anadolu’da da sık sık rastlamak mümkün. Nisan ve Mayıs aylarında bütün tarla kıyılarında, çayırlık alanlarda yetişebilen çokyıllık otsu bir bitkidir.

 

Karakafes Otu

Karakafes Otu

Latince adı “Symphytum officinale” olarak adlandırılan bir hodangiller familyasındandır. Anayurdu Avrasya’dır. Ülkemizde Kuzey Anadolu’da yetişmektedir. Özellikle güneşli, nemli ve azot bakımından zengin bölgeleri sever. Kökleri bir kafese, yaprakları ise eşekkulağına benzemektedir. Bu yüzden bazı yörelerde eşekkulağı olarak da bilinir. Yaz boyunca çiçek açan çokyıllık otsu bir bitkidir. 

 

 

Kediotu Kökü

Kediotu Kökü

Latince adı “Valeriana Officinalis” olan Kediotu, kediotugiller familyasındandır. Köklerin salgıladığı bulandırıcı koku tüm kedilerin hoşuna gittiğinden toprağı kazıp bitkinin kökünü çıkardıkları için bu isimi almıştır. Bütün Avrupa, orta Asya ve Japonya’nın nemli bölgelerinde yetişmektedir. Ülkemizde daha çok Bursa-Uludağ’da ve Doğu Anadolu’nun sulak çayırlarında yetişir.

 

Kekik

Kekik

Latince adı “Thymus” olan Kekik, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde hemen hemen her bölgede rahatlıkla yetişir. 350’den fazla türü bulunur. Kurak tepe ve dağ eteklerinde rahatlıkla yetişebilen, güzel kokusuyla tanınan, çokyıllık otsu bir bitkidir.

Dünya mutfağındaki en meşhur baharatlardan biridir. Özellikle her türlü et yemeğinin vazgeçilmezidir.

 

Keten Tohumu Öğütülmüş

Keten Tohumu Öğütülmüş

Latince adı ‘çok şifalı bitki’ anlamına gelen ‘Linum usitatissimum’’ olan Keten, ketengiller familyasındandır. Anavatanı Türkiye, Mısır, Suriye ve Irak’tır. Günümüzde kültür bitkisi olarak Avrupa, Asya, Amerika’nın Kuzey ve Güney’inde de yetiştirilmektedir. Haziran ve Ağustos aylarında ipek gibi yumuşacık, özgürlük hissi uyandıran masmavi ya da kendine has sarıçiçeklerle yaz mevsimini renklendirir.

 

Keten Tohumu Tane

Keten Tohumu Tane

Latince adı ‘çok şifalı bitki’ anlamına gelen ‘Linum usitatissimum’dır. Keten, ketengiller familyasındandır. Anavatanı Türkiye, Mısır, Suriye ve Irak’tır. Günümüzde kültür bitkisi olarak Avrupa, Asya, Amerika’nın Kuzey ve Güney’inde de yetiştirilmektedir. Haziran ve Ağustos aylarında ipek gibi yumuşacık, özgürlük hissi uyandıran masmavi ya da kendine has sarıçiçeklerle yaz mevsimini renklendirir.

 

Kına Kına

Kına Kına

Latince adı ‘Cinchona Pubescens’ olan Kınakına, kökboyasıgiller familyasındandır. Amazon yağmur ormanlarında yetişen doğal bir ağaçtır. Anavatanı Peru ve Bolivya’dır. Sanayi bitkisi olarak Cava, Güney Hindistan, Kolombiya, Seylan, Guatemala, Kamerun ve Kongo gibi tropikal ülkelerde yetiştirilir. Yapraklarının şekli yumurtayı andırır. Keskin kokulu ve bembeyaz çiçekler açan çokyıllık bir bitkidir. 

 

 

Kiraz Sapı

Kiraz Sapı

Latince adı ‘Cerasus avium’ olan Kiraz, gülgiller familyasındandır. Anavatanı Hazar Denizi ve Kuzey Doğu Anadolu’dur. Ülkemizdeki anavatanı Giresun olarak bilinir. Kışın yapraklarını döken, ilkbaharda yapraklarından önce pembe ve beyaz renkte çiçekler açan çokyıllık bir bitkidir. 

Bulunduğu bölgeye ve ağacın çeşidine göre kiraz meyvesi nisan sonu ile temmuz başı arasında olgunlaşır.

 

Kırlangıç Otu

Kırlangıç Otu

Latince adı ‘Herba chelidonii’ olan Kırlangıçotu, gelincikgiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa ve Kuzey Anadolu’dur. Ülkemizde Marmara, Karedeniz ve İç Anadolu bölgelerinde yetişir. Daha çok sulak ve gölgeli yerleri sever. Nisan ve Mayıs aylarında sapsarı renkte güzel çiçekler açan çokyıllık otsu bir bitkidir.

Gövdesinde ve saplarında portakal sarısı, koyu bir sıvı bulunur.

 

Kısamahmut

Kısamahmut

Latince adı ‘Teucrium chamaedrys’ olan Kısamahmut ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde hemen hemen her bölgede rahatlıkla yetişir. Bazı yörelerde Dalak otu, Meşecik, Acı yavşan otu, Mayasıl otu, Meryem otu, Yer meşesi, Yer palamudu, Er kurtaran, Kumacu otu olarak da bilinir. Çalı görünümlü, tüylü çokyıllık otsu bir bitkidir.

 

 

Koyun Otu

Koyun Otu

Latincesi ‘Agrimonia’ gözleri iyileştiren şifalı bitki ve ‘Eupatoria’ en iyi şifalı bitki karışımlarını hazırlayan kraldan gelmektedir; ‘Agrimonia Eupatoria’. Koyun otu gülgiller familyasındandır. Anavatanı İngiltere olarak bilinir. Kanada, ABD ve Kuzey Avrupa ülkelerinde de doğal olarak yetişmektedir. Ülkemizde hemen hemen her bölgede rahatlıkla yetişebilir.

 

Kurt Pençesi

Kurt Pençesi

Latince adı ‘Lycopodium clavatum’ olan Kurtpençesi otu gülgiller familyasındandır. Anadolu, Avrupa ve Kuzey Amerika’da yetişir. Ülkemizde Trabzon, Rize, Çoruh dağlarının nemli kısımlarında sıkça rastlanır. Bulanık yeşil renkli bir bitkidir. Yaprak koltuklarında çok sayıda beyaz ve kırmızı benekli çiçekleri bulunur. Gövdesinden çıkan incecik, zarif köklerle toprağa tutunur.

 

Kuşburnu

Kuşburnu

Latince adı ‘Rosa Canina’ olan Kuşburnu, gülgiller familyasındandır. Anavatanı Batı Asya ve Anadolu’dur. Ülkemizde Akdeniz, Marmara, Ege bölgelerinde doğal koşullarda yetişir. Bazı yörelerde Yabangülü, Şillan, Deligül, Gülburnu, Gülelması isimleriyle de bilinir. Çok sayıda türü bulunur. Güzel kokulu çiçeklerinin rengi türüne ve yetişme şartlarına göre beyaz, pembe, kırmızı ve sarı olabilir.

 

Labada

Labada

Latince adı ‘Rumeoc Patienta’ olan Labada, karabuğdaygiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde hemen hemen her yerde rahatlıkla yetişir. Daha çok dağlık, ormanlık, çayırlık ve sulak yerleri sever. Haziran ve Eylül ayları arasında geniş damarları yaprak açar. Tek sap üzerinde büyüyerek yaz ortalarında kırmızı pul halinde çiçek açan otsu yıllık bir bitkidir.

 

 

Lavanta

Lavanta

Lavanta, Latincede yıkamak anlamına gelen ‘lavare’ kelimesinden türemiş “Lavandula” ismiyle bilinir. Ballıbabagiller familyasındandır. Haziran ve Temmuz aylarında göz alıcı güzellikte ve ahenkli çiçekler açan yarı çalımsı çokyıllık bir bitkidir.  Lavantanın anavatanı Akdeniz ülkeleridir. Tüm Avrupa, Akdeniz ve de Ege denizi kıyılarında bol miktarda doğal koşullarda yetişir.

 

 

Mate Yaprağı

Mate Yaprağı

Latince adı ‘Ilex paraguariensis’ olan Mate Yaprağı, çobanpüskülügiller familyasındandır. Bir diğer adı ‘Paraguay Çayı’dır. Mate, kap anlamına gelmektedir. Anavatanı Paraguay ve Uruguay’dır. Kuzey Arjantin, Paraguay, Uruguay, güney Brezilya ve Bolivya gibi tropik altı Güney Amerika ülkelerinde yerel olarak ve ticari amaçlı yetiştirilir.

 

Mayıs Papatyası

Mayıs Papatyası

Latince adı ‘Matricaria Recutita’ olan Mayıs Papatyası, papatyagiller familyasındandır. Anavatanı Doğu Avrupa ve küçük Asya’dır. Bugün dünyanın birçok noktasına yayılım göstermiştir. Ülkemizde Marmara, Ege, Trakya, Güneybatı Anadolu’da doğal koşullarda yetişir. Mayıs ve Ağustos ayları arasında zarafeti temsil eden beyaz renkte çiçekler açan tek yıllık otsu bir bitkidir.    

 

 

Melisa

Melisa

Latince adı ‘Melissa Officinalis’ olan Melisa, nane familyasındandır. Melisa adı, Yunanca ‘arı’ kelimesinden gelir. Anavatanı Güney Afrika ve Akdeniz havzasıdır. Ülkemizde yabani olarak hemen hemen her bölgede yetişir. Dört mevsim yemyeşilliğiyle bilinir. Limon kokulu, çokyıllık otsu bir bitkidir.   

Yaz aylarının sonuna doğru minik beyaz çiçekler açar.

 

Mercan Köşk

Mercan Köşk

Latince adı ‘Origanum majorona’ olan Mercanköşk, ballıbabagiller familyasındandır. Akdeniz havzası bitkisidir. Çeşitli türleri ülkemizde de Trakya, Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yabani olarak yetişir. Kurak yerlerde, kayalık bölgelerde sıkça rastlanan, çalı görünümlü, hoş kokulu çokyıllık bir bitkidir.

Bazı yörelerde Güveyotu, Keklikotu ya da Mercan Köşkü isimleriyle de bilinir.

 

Mersin Yaprağı

Mersin Yaprağı

Latince adı ‘Myrtus communis’ olan Mersin bitkisi, fundagiller familyasındandır. Anavatanı Kuzey yarım küredir. Dünyanın serin ve dağlık bölgelerinde yetişen birçok türü bulunur. Ülkemizde Akdeniz, Ege ve Karadeniz bölgesinin fundalık ve ormanlık alanlarında yabani olarak yetişir. Kışın yapraklarını dökmeyen çokyıllık bir bitkidir. 

 

 

Meyan Kökü

Meyan Kökü

Latince adı ‘tatlı kök’ anlamına gelen ‘Glycyrrhiza glabra’ olan Meyankökü, baklagiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa ve Asya’dır. Ülkemizdeki Güney Doğu Anadolu bölgesinde yetişir. Mavimsi mor renkte çiçekleriyle ünlüdür. Özellikle dere ve nehir kenarlarındaki kumluklarda yetişen çokyıllık çalımsı bir bitkidir. 

Bitkinin kökü toprakaltlarında oldukça derine kadar iner.

 

Mısır Püskülü

Mısır Püskülü

Latince adı ‘Zea mays’ olan Mısır, buğdaygiller familyasındandır. Anavatanı Güney Amerika’dır. Ülkemizde Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde yetişir. Nemli, sıcak iklimleri sever. Genellikle Haziran ayında ekilip Eylül ayında hasat edilmekle beraber bölgelere göre hasat zamanı daha da erken olabilir. Bir yıllık, tek evcikli bir tahıl bitkisidir. 

Gövdesi sert ve diktir.

 

Mürver Çiçeği

Mürver Çiçeği

Latince adı ‘Sambucus nigra L’ olan Mürver çiçeği adoxacaea familyasındandır. Anadolu, Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya’da yetişir. Çok sayıda türü bulunur. Bazı cinsleri ağaç, bazı cinsleri otsu bir bitkidir. Dal uçlarında bulunan beyaz çiçekleri tıpkı danteli andırır. Bu zarif ve narin görünümlü çiçeklerin kokusu da harikadır. Tadı önce tatlı sonrasında acı lezzettedir.  

 

 

Nane

Nane

Latince adı ‘Mentha Piperita’ olan Nane, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz bölgesi, özellikle Anadolu ve Mısır’dır. Ülkemizde hemen hemen her bölgede doğal koşullarda rahatlıkla yetişir. 25-30 farklı türü bulunur. Kuvvetli kokusuyla bilinen, erguvan renkli çiçekleri olan çokyıllık otsu bir bitkidir. 

Hem taze hem de kurutularak kullanılan bu bitki dünya mutfağında özel bir yere sahiptir.

 

Oğul Otu

Oğul Otu

Latince adı “Melissa Officinalis” olarak adlandırılan bir ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz ve Güney Avrupa’dır. Ülkemizde, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişir. Limon kokulu, tüylü yapraklı, otsu ve çokyıllık bir bitkidir. Dört mevsim yemyeşildir.

Yaz aylarının sonlarına doğru küçük beyaz çiçekler açar. Bilinen diğer adları melisa ve kovanotu’dur.

 

Okaliptus Yaprağı

Okaliptus Yaprağı

Latince adı ‘Eucalyptusbaum / Heberbaum / Eucalyptus’ olan Okaliptüs ağacı, mersingiller familyasındandır. Anavatanı Avustralya’dır. Ülkemizde Tarsus, Mersin, Adana, Antalya’da yaygın olarak yetiştirilir. Yedi yüze yakın farklı türü vardır. Dünyanın en uzun boylu ağacı olarak ün salmıştır. Uzun ve iri gövdesi sayesinde diğer ağaç türlerinden rahatlıkla ayırt edilebilir.

 

Ökse Otu

Ökse Otu

Latince adı “Viscum album” olan Ökseotu, santalaceae familyasındandır. Anavatanı Avrupa, Batı ve Güney Asya olmasına rağmen dünyanın hemen hemen her bölgesine yayılmıştır. Ülkemizde bazı yörelerde gevele, güvelek, gövelek, purç, çekem isimleriyle de bilinir. Dört mevsim yapraklarını dökmeyen, ağaçlar üzerine tutunup sarmaşık gibi yaşayan bir bitkidir. Genellikle elma ağacının dalları üzerinde yaşar.

 

Öksürük Otu

Öksürük Otu

Öksürükotu, Latincede öksürük önleyici anlamına gelen “Tussilago farfara” ismiyle adlandırılan bir papatyagiller familyasındandır. Adından da anlaşılacağı üzere öksürüğü önlediğinden halk arasında bu ismi almıştır. Bazı yörelerde farfara otu, kavalak, sulandıkotu ve devetabanı olarak da bilinir. Çiçeklerini yapraklarından önce açan nadir bitkilerden biridir.

 

 

Papatya

Papatya

Latince adı ‘Chamomillae Romanae’ olan Papatya, papatyagiller familyasındandır. Dünyanın en kalabalık çiçekli bitkiler familyasıdır. Sadece Türkiye’de 1156’dan fazla türü bulunur. Anavatanı Avrupa’dır. Tüm Avrupa’dan Hazar kıyılarına kadar yayılmıştır. Günümüzde buzullarla kaplı Antarktika kıtası dışında her coğrafyada yayılım göstermiştir. Ülkemizde Marmara, Ege, Trakya, Güneybatı Anadolu’da doğal bulunur.

 

Pelin Otu

Pelin Otu

Latince adı ‘Artemisia absinthium’ olan Pelin otu, papatyagiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz’dir. Ülkemizde Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde doğal olarak yetişen ıtırlı bir bitkidir. Kireççe zengin toprakları sever. Yaprakları bazen griye çalan, bazen de beyaz ağırlıklı çok yıllık otsu bir bitkidir.    

İnce tüylerle kaplı gövdesi kokulu, kabarık çizgili ve gri-yeşil renklidir.

 

Reyhan

Reyhan

Latince adı ‘Ocimum basilicum’ olan Reyhan ballıbabagiller familyasındandır. Denize kıyısı olan bölgelerde yetişmektedir. Anavatanı Hindistan’dır. 2500 yıl önce insanlar Ortadoğu’ya ve Akdeniz’e bu bitkiyi tıbbi amaçlı yaymışlardır. Birçok ballıbaba türü gibi Reyhan’da ilk yılında çiçeklerini açınca ömrünü tamamlar. İklimi elverişli yerlerde Reyhan bitkisi çokyıllık da olabilir.

 

 

Rezene

Rezene

Latince adı ‘Foeniculum vulgare’ olan Rezene maydanozgiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz ve Yakın Doğu’dur. Ülkemizde hemen hemen her bölgede doğal olarak yetişir. Sonbahardan yaz ortasına kadar yol kenarlarında, çayırlık ortamlarda serpilen rezenenin yaprakları saplı ve tüysüzdür. Daha çok kayalık ve kurak yerleri sever. Genellikle bir metreye kadar boy atan, iki yıllık otsu, keskin kokulu bir bitkidir.

 

 

Sarı Kantaron

Sarı Kantaron

Latince adı ‘Hypericum perforatum’ olan Sarı Kantaron, sarı kantarongiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’dır. Avrupa'da ormanlık bölgelerde, tarlalarda ve yol kenarlarında kendiliğinden yetişen bitki Kuzey amerika'ya da uyum sağlamış ve doğal olarak kırlarda yetişmeye başlamıştır. Ülkemizde 60 farklı türü bulunur. Sarı kantaron adını yıldız şeklinde açtığı çiçeklerin sarı renginden almış.

 

Sedef Otu

Sedef Otu

Latince adı ‘Ruta graveolens’’ olan Sedefotu, sedefgiller familyasındandır. Eski Yunancada ‘ruta’ akıcı yapan, yardım eden ve kurtaran anlamlarına gelirken ‘graveolen’ kuvvetli kokan demektir. Sedefotunun kendine özgü olan kokusu yılan, sansar, kedi ve fare gibi hayvanları kaçırırken karasinekler tarafından çok sevilir. Anavatanı Doğu Akdeniz’dir. Ülkemizde yabani olarak yetişmez, genellikle bahçelerde süs bitkisi olarak bulunur, bilinir.

 

Sığır Kuyruğu

Sığır Kuyruğu

Latince adı ‘Verbascum thapsus’ olan Sığırkuyruğu bitkisi, sıracaotugiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa’dır. Ülkemizde Marmara, Ege, Akdeniz ve Trakya bölgelerinde yetişir. Güneşin en yoğun olduğu dönemlerde çiçek açar. Mumu andıran şekliyle yol kenarlarında etrafa ışık saçar. Gövdesi dik, bazen dallanmış ve yünümsü tüylerle kaplı, çokyıllık otsu bir bitkidir. Hem Avrupa’da hem de Anadolu’da yaygın bir bitkidir

 

Sinameki

Sinameki

İngilizce adı ‘senna’ kabuğu soyulabildiği için Arapça ‘sena’ ve İbranice ‘soyulabilir’ anlamına gelen ‘cassia’nın birleşmesinden türemiş Latince adı ‘Cassia angustifolia’dır. Baklagiller familyasındandır. Anavatanı Somali, Mısır ve Hindistan’dır. Ülkemizde Güney Ege ve Akdeniz bölgelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Yeşil renkli bileşik yaprakları olan yaz mevsiminde sapsarı salkımlar.

 

Sinirli Ot

Sinirli Ot

Latince adı ‘Plantago lanceolata’ olan Sinirli ot, sinirliotgiller familyasındandır. Anavatanı Avrupa olmasına rağmen dünyanın hemen hemen her yerinde yaygın olarak yetişir. Ülkemizde yol kenarlarında, çayırlarda, bayırlarda, dere kenarlarında istilacı bir tür olarak hemen her yerde bulunur. Sinirli ot ismini yapraklarındaki sinir (damarların) belirginliği nedeniyle almıştır. Rozet formunda çokyıllık bir otsu bitkidir. 

 

 

Söğüt Yaprağı

Söğüt Yaprağı

Latince adı ‘Salix alba’ olan söğüt, söğütgiller familyasındandır. Anavatanı Akdeniz, Marmara ve Ege’dir. Yaklaşık olarak iki yüz elli türü vardır. Ülkemizde en yaygın yetişen tür aksöğüttür. Sulak yerleri, dere yataklarını çok severler. Birkaç türü haricinde söğüt bitkisi kışın yapraklarını döker. Nisan ve Mayıs aylarında çiçek açar.

 

Süpürge Tohumu

Süpürge Tohumu

Latince adı ‘Erica manipuliflora’ olan Süpürge tohumu, fundagiller familyasındandır. Anavatanı Güney Afrika’dır. Ülkemizde Trakya bölgesinde yetişir. Güneşli yerleri ve kurak toprakları sever. İsmi süpürge otu olmasına rağmen süpürge üretiminde kullanılmaz. Bu adı daha çok süpürgeye benzerliğinden almıştır. Kırmızımsı, mor ve pembe renkte çiçekler açan, çan şeklinde ve yaprak dökmeyen bir çalı bitkisidir.

 

 

Şahtere Otu

Şahtere Otu

Latince adı ‘Fumaria Officinalis’dır. Latince ‘yer kokusu’ anlamına gelen ‘fumus’ kelimesinden türemiştir. Gelincikgiller familyasındandır. Anavatanı Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Türkistan’dır. Ülkemizde hemen hemen her bölgede doğal koşullarda yetişir. Mavimsi yeşil renkteki çok çatallı yapraklarını taşıyamayarak yerlere doğru eğilir bir görünümdedir. Bahçelerde, tarlalarda ve otluk alanlarda rahatlıkla yetişir.

 

Şerbetçi Otu

Şerbetçi Otu

Latince adı ‘Humulus lupulus’ olan şerbetçiotu, kendirgiller familyasındandır. Anavatanı Avrasya ve Kuzey Amerika’dır. Ülkemizde 1965 yılından beri yetiştirilir. Özellikle Bilecik Pazaryeri ve Bursa Havalisini içine alan geniş bir alana yayılmıştır. Temmuz ve Eylül aylarında yeşilimsi beyaz çiçekler açan, çokyıllık otsu bir bitkidir. 

Şerbetçiotu meyvesi kozalağa benzerliğiyle dikkat çeker.

 

Tarçın Kabuğu

Tarçın Kabuğu

Latince adı ‘Cinnamomum Verum’ olan Tarçın, defnegiller familyasındandır. Anavatanı Güney ve Güney Doğu Asya’dır. 100’den fazla türü bulunur. En yaygın olarak bilinenleri Çin tarçını ve Seylan tarçınıdır. Tatları, kokuları birbirine oldukça yakın olan bu iki tür arasında Seylan tarçını daha rafine ve zor bulunan bir türdür. Her dem yemyeşil, aromatik kokulu çokyıllık bir bitkidir.

 

 

Tarhun

Tarhun

Latince adı ‘Artemisia dracunculus’ olan Tarhun, papatyagiller familyasının yavşan cinsindendir.  Anavatanı Sibirya’dır. Ülkemizde Ankara, Gaziantep, Urfa ve Erzurum’daki bazı bahçelerde yetiştirilmektedir. Yuvarlağımsı gövde üzerinden açık yeşil renkli dallara ayrılır. Bitkinin tabanına doğru gövde kahverengileşir. Yaprakları parlak yeşil, ince ve uzundur.

.

Turunç Yaprağı

Turunç Yaprağı

Latince adı ‘Citrus aurantium’ olan Turunç, turunçgiller familyasındandır. Anavatanı Güney Doğu Asya’dır. Ülkemizde Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişir.  Kışın yapraklarını dökmeyen beyaz renkli çiçekleri olan çokyıllık bir bitkidir. 

Hoş kokulu meyveleri küçük portakala benzerliğiyle dikkat çeker. Dış kabuk sert, yeşilimsidir. Olgunlaştıkça altın sarısına dönüşür.

 

Üveyz Yaprağı

Üveyz Yaprağı

Latince adı ‘Sorbus Domestica’ olan Üveyz, gülgiller familyasındandır. ‘Sorbus’ sözcüğü Latince ‘Sorbum’ sözcüğünden gelir ve meyve anlamını taşır. Anavatanı Finlandiya’dır. Ülkemizde Marmara ve Karadeniz bölgelerinde doğal olarak yetişir. Kışın yapraklarını döken çokyıllık bir bitkidir. 

Mayıs ve Haziran ayları arasında, beyaz, nadiren de pembe renklerde çiçek açar.

 

Yakı Otu

Yakı Otu

Latince adı ‘Herba moxibustion’ olan Yakıotu, küpeçiçeğigiller familyasındandır. Avrupa, Asya, Kuzey Amerika ve Avustralya’da yetişir. Ülkemizde Adana, Bitlis, Giresun ve Trabzon’da yaygın olarak bulunur. Dünyada bilinen 400 çeşidi vardır. Sürgün kökleri sayesinde bulunduğu toprağa hızla yayılabilen çokyıllık otsu bir bitkidir. 

Mera gülü ismiyle de bilinir.

 

Yayla Çayı

Yayla Çayı

Latince adı ‘Sideritis’ olan Yayla çayı, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı İspanya ve Türkiye’dir. Ülkemizde Akdeniz, Ege, Marmara ve Güney Anadolu’nun orman içlerinde, çalılıklarda ve dağ eteklerinde yetişir. Yaprakları Adaçayı’na çok benzerliğiyle bilinir. Ancak yapraklarının sertliğiyle hemen adaçayından ayırt edilen çokyıllık otsu bir bitkidir.   

 

 

Yeşil Çay

Yeşil Çay

Latince ismi ‘Camellia sinensis’ olan Yeşil çay, çaygiller familyasındandır. Tropik ve subtropikal bölgelerde de yetiştirilmektedir. Her dem yeşil, kuvvetli ana köke sahip çokyıllık bir bitkidir. Yeşil çayın anavatanı Çin ve Japonya’dır. Ülkemizdeki anavatanı Rize ve Trabzon olarak bilinir.

Yeşil çay, sıradan bir çay olmaktan çok daha fazlasıdır. İlk kullanımıyla ilgili bilgiler M.Ö 3000 yılına kadar uzanmaktadır.

 

Yeşil Yulaf

Yeşil Yulaf

Latince adı ‘Avena sativa’ olan Yeşil yulaf, bir buğdaygiller familyasındandır. Anavatanı Asya’nın batısı, Avrupa’nın doğusu olarak biliniyor. Ülkemizde Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde yaygın olarak yetişir. Otsu bir tahıl bitkisidir.   

Yeşil yulafın beyaz, siyah, sarı, kırmızı ya da boz tohumlu, uzun veya kısa saplı çok çeşidi vardır. Günümüzde yeşil yulaf, arpa ve çavdardan daha çok üretilen bir bitkidir.

 

Yoğurt Otu

Yoğurt Otu

Latince adı ‘Galium aparine’ olan Yoğurtotu,  kökboyasıgiller familyasındandır. ‘Galium’ kelimesi ‘gala’ kelimesinden türemiştir. Süt anlamına gelir. Yoğurtotu eskiden peynir yapımında kullanıldığından bu adı almıştır. 300 alt türü bulunur. Anavatanı Avrupa ve Asya’dır. Ülkemizde Ankara, Adana, Antalya, Bolu ve Çanakkale’de yaygın olarak yetişir.

 

Zahter

Zahter

Latince adı ‘Thymbra Spicata’ olan Zahter, ballıbabagiller familyasındandır. Anavatanı Doğu Akdeniz ve Karadeniz’dir. Ülkemizde hemen hemen her yerde yetişmekle birlikte Gaziantep ve Antakya yöresinin Zahter’i meşhurdur. Kekiğe benzerliğiyle tanınır. Keskin kokusu ve hafif acımsı bir tadı vardır. Temmuz ve Ağustos aylarında pembe renkli çiçekler açan çalı görünümünde bir bitkidir.   

 

 

Zencefil

Zencefil

Latince adı ‘Zingiber Officinale’ olan Zencefil, zencefilgiller familyasındandır. Anavatanı Asya’nın tropik bölgeleridir. Başta Çin olmak üzere Hindistan, Endonezya, Vietnam, Japonya’da yetişir. Zencefil bitkisi toprak altında köklerinde dallanmış şekilde yumrulara sahiptir. Bitkinin adı zencefil ‘boynuz şeklinde’ anlamına gelen kelimeyi çağrıştırdığı için Sanskritçe’den türemiş olduğu düşünülür.

 

Zeytin Yaprağı

Zeytin Yaprağı

Latince adı ‘Olea Europea’ olan Zeytin, zeytingiller familyasındandır. İlk olarak Yunanistan'ın Santorini Adası'nda ortaya çıktığı düşünülmektedir. Zeytin Ağacı kuzeyde, Anadolu üzerinden Yunanistan, İtalya ve İspanya'ya; güneyde, Mısır üzerinden Kuzey Afrika'ya yayılmıştır. 16. yüzyılda Kuzey Amerika ve Latin Amerika ile birlikte Çin'e ve Japonya'ya kadar ulaşmıştır. 

 

 

Back To Top